Tytgat groep

De Tytgat-groep richt zich op translationeel onderzoek naar solide tumoren bij kinderen. Door middel van vloeibare biopsieën willen we de diagnostische gevoeligheid verbeteren, de respons op de behandeling beter monitoren en voorspellen welke patiënten tumorvrij zijn en welke patiënten risico lopen op een recidief.

Als klinisch hoofdonderzoeker bestaat een deel van de zorg uit het behandelen van patiënten met solide tumoren in de kliniek en een ander deel uit translationeel onderzoek in het laboratorium. Enerzijds zijn klinische problemen gemakkelijk te herkennen en anderzijds zijn laboratoriumbevindingen gemakkelijker te vertalen naar de kliniek.

Onder leiding van: Zeinab van Gestel-Fadaie & Nathalie Lak

De diagnose van elke tumor is gebaseerd op morfologie en genetische analyse, wat alleen mogelijk is door middel van een biopsie. Echter, het verkrijgen van een weefselbiopsie is niet altijd haalbaar vanwege de invasieve aard. Bovendien blijven tumorheterogeniteit en minimale restziekten (MRD's) vaak onopgemerkt.

Om deze problemen te overwinnen, kunnen vloeibare biopsieën een niet-invasief alternatief bieden. Circulerend tumor-DNA (ctDNA) in vloeibare biopsieën van patiënten kan worden gebruikt voor diagnostische en prognostische doeleinden. Het overwint het probleem van ruimtelijke of (sub)clonale tumorheterogeniteit, wat zorgt voor een hogere diagnostische nauwkeurigheid en de detectie van MRD's en therapieresponsmonitoring mogelijk maakt.

Wij streven ernaar om ctDNA-gebaseerde sequencingbenaderingen van vloeibare biopsieën toe te passen bij pediatrische patiënten. RNA-gebaseerde qPCR, DNA qPCR, digitale druppel-PCR, WES en RRBS worden uitgevoerd in beenmerg, bloed en celvrij DNA en RNA.

De belangrijkste soorten solide tumoren die momenteel worden bestudeerd zijn neuroblastoom, rhabdomyosarcoom en niertumoren. Om vloeibare biopsieën bij andere solide tumoren te versnellen, wordt ons rhabdomyosarcoom mRNA-paneel en de combinatie van mRNA en cfDNA onderzocht (Kika 459). Voor pediatrische niertumoren zijn we internationale vloeibare biopsieonderzoeken gestart in de internationale Umbrella-studie (KiKa 397).

Team: Nathalie Lak, Zeinab van Gestel-Fadaie, Julia Sprokkerieft, Maaike Bos, Nicky Hollebrandse, Aleksandra Letunovska , Reno Bladergroen, Carlo Dorresteijn, Nina Gelineau, Lieke van Zogchel

Onder leiding van: Ilse Timmerman

We onderzoeken het microklimaat op de belangrijkste metastatische locatie van neuroblastoom, het beenmerg (BM), omdat terugkerende tumoren in het BM een belangrijke hindernis vormen voor genezing.

Het microklimaat van het BM blijkt unieke tumorbeschermende eigenschappen te bezitten. Beenmerg-residerende mesenchymale stromale cellen (MSC's) worden bijvoorbeeld door tumorcellen geïnstrueerd om hen te ondersteunen.

Daarom streven we ernaar metastase-gerelateerde veranderingen vast te leggen, met een focus op BM-residerende tumorcellen, MSC's, hematopoëtische stamcellen en T-cellen. Dit alles om uiteindelijk te ontrafelen welke factoren tumorcellen ondersteunen en hoe we de communicatie tussen BM-cellen en tumoren kunnen blokkeren.

Een beter begrip van de interacties tussen metastatische tumorcellen en hun omgeving is essentieel om BM-metastasen efficiënter te kunnen behandelen in de toekomst en het terugvalpercentage bij hoogrisicopatiënten te verlagen (KiKa 347).

Team: Ilse Timmerman, Caroline Hochheuser & Carlijn Kuijk

Onder leiding van: Yvette Matser en Marieke van de Mheen

Metabolisme in neuroblastoom: een belangrijke eigenschap van tumoren voor diagnostiek, prognose en behandeling. In tumoren zijn metabolische routes anders tot expressie gebracht dan in gezonde cellen om de groei van de tumor te ondersteunen. Het analyseren van deze routes kan leiden tot nieuwe doelen die gebruikt kunnen worden voor diagnostische en therapeutische doeleinden.

Catecholamines zijn metabolieten die worden uitgescheiden door de bijnieren en verschillend worden uitgescheiden bij neuroblastoompatiënten. Twee veelgebruikte universele markers (HVA en VMA) worden al gebruikt voor de diagnose. Om de gevoeligheid en specificiteit van de diagnose te verbeteren, wordt een panel van acht markers geoptimaliseerd. (Villa Joep)

Onder leiding van: Atia Samim

Neuroblastoom is een tumor die vaak uitzaait naar bot en lymfeklieren. Het is belangrijk om de locaties van de ziekte nauwkeurig in beeld te brengen in het lichaam. Herhaalde [123I]MIBG-scans zijn nodig voor klinische besluitvorming (stadiëring, beoordeling van respons en follow-up) van neuroblastoom.

Ons werk zal bestaan uit I) het bestuderen en vergelijken van nucleaire scans ([123I]MIBG, [18F]FDG, [68Ga]Ga-DOTATOC) en II) het introduceren van een nieuwe scan: [18F]MFBG PET-CT. Ons doel is om te leren van wat we zien op nucleaire beeldvorming.

Dit onderzoek maakt deel uit van de Theranostics Research Group, die therapieën en diagnostiek onderzoekt in de nucleaire geneeskunde.

Lead: Astrid van Barneveld

In dit project onderzoeken en optimaliseren we het translatieproces bij pediatrische solide tumoren.

De vertaling van preklinische ontdekkingen naar klinische toepassingen wordt vaak ervaren als tijdrovend en kostbaar. Bovendien haalt een groot deel van de preklinische ontdekkingen nooit de kliniek. Het gevolg is een hardnekkige kloof tussen onderzoeksresultaten en klinische praktijk, een opeenstapeling van kennis waar patiënten niet van profiteren, en een inefficiënt gebruik van de middelen die jaarlijks in onderzoek worden geïnvesteerd.

In dit project combineren we een biomedisch perspectief met technieken uit de organisatiewetenschappen, zoals process mining, om het translatieproces te analyseren. Hoe ziet dat proces eruit, en welke factoren dragen bij aan succes? Als een van de belangrijkste elementen van het translatieproces staat het ontwerp en de uitvoering van klinische studies centraal in dit onderzoek.