Bosutinib (CML)

Actief, gesloten voor deelname - Resultaten gepubliceerd

Wie kan meedoen

• Kinderen met nieuw gediagnosticeerde chronische myeloide leukemie (CML) of kinderen met CML bij wie de ziekte niet meer of onvoldoende reageert op (resistent) of overgevoelig is voor (intolerant) minimaal één eerdere behandeling met een tyrosinekinaseremmer.

• Leeftijd: 1 tot 18 jaar.

Doel

Het doel van dit onderzoek is om bij kinderen en tieners met CML een veilige en effectieve dosis bosutinib te vinden. We onderzoeken welke bijwerkingen door de behandeling ontstaan en hoe kinderen op de behandeling reageren. Verder onderzoeken we ook hoeveel bosutinib in het bloed komt en hoe snel het middel weer uit het lichaam verdwijnt. Dat heet farmacokinetiek.

Achtergrond

Bij CML-patiënten wordt een specifieke chromosoomverandering in de zieke cellen vastgesteld: twee chromosomen (de nummers 9 en 22) zijn bij de celdeling gebroken en verkeerd aan elkaar geplakt. Het nieuw gevormde chromosoom, ook wel Philadelphia chromosoom (Ph+) genoemd, produceert een uniek eiwit met de naam BCR-ABL. Er zijn verschillende blokkerende medicijnen, die specifiek dit nieuwe eiwitproduct (een tyrosinekinase) kunnen remmen. Deze medicijnen worden tyrosinekinaseremmers (TKI’s) genoemd.

TKI’s zijn onderdeel van de behandeling van patiënten met CML. Voorbeelden van TKI's zijn imatinib, nilotinib en dasatinib. Voor sommige kinderen zijn de huidige TKI’s geen goede behandeling meer, omdat de ziekte onvoldoende reageert of omdat ze teveel bijwerkingen geven. Daarom wordt gezocht naar nieuwe geneesmiddelen.

Bosutinib is ook een TKI, maar de bijwerkingen zijn deels anders dan van de eerder genoemde middelen. Zo geeft het wel meer maag-darmklachten, zoals diarree, maar minder spier- en gewrichtsklachten. En we denken, op grond van dierproeven, dat bosutinib mogelijk minder groeivertraging geeft dan de andere TKI’s.

Bosutinib is in Amerika en Europa geregistreerd voor de behandeling van volwassen patiënten met CML. Bij kinderen is de werkzaamheid van bosutinib nog niet bekend. Dit is het eerste onderzoek waarbij we kijken naar de behandeling met bosutinib bij kinderen en tieners met CML.

Deze studie is momenteel gesloten voor deelname. 

Datum laatste controle

20 maart 2026

De bovenstaande informatie is alleen bedoeld als korte samenvatting en geeft mogelijk niet de meest actuele informatie weer. Voor de volledige details en actuele status van een protocol kunnen artsen rechtstreeks contact opnemen met het Prinses Máxima Centrum.

Samenvatting

Medicijn voor chronische myeloïde leukemie goedgekeurd in Europa en de VS

Het medicijn bosutinib is onlangs goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) voor gebruik bij kinderen met chronische myeloïde leukemie (CML). Eerder werd het al goedgekeurd door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). De benodigde registratiestudie werd geleid door het Trial- en Datacentrum van het Prinses Máxima Centrum en Erasmus MC. Wanneer ook de vergoedingsstatus van de verzekeraars is verkregen kunnen kinderen met CML bij diagnose het medicijn bosutinib krijgen.

Verminderde botgroei

CML is een zeldzame vorm van bloedkanker bij kinderen. In Nederland krijgen jaarlijks enkele kinderen deze diagnose. De behandeling bestaat uit een type medicijnen dat tyrosinekinase-remmers (TKI’s) heet. Deze medicijnen blokkeren de groei van de afwijkende witte bloedcellen. Een bijwerking van de bestaande medicatie voor CML is verminderde botgroei – en dat is juist bij kinderen met kanker een bijwerking met veel impact: dan groeien kinderen minder in de lengte.

Bosutinib is ook een TKI en wordt al sinds 2012 gebruikt bij volwassenen met CML. Eerder onderzoek in muizen liet zien dat dit medicijn de lengtegroei minder belemmert dan de huidige medicijnen. Daarom startten onderzoekers van Erasmus MC een klinische studie naar het effect van bosutinib bij kinderen met CML. Bij opening van het Prinses Máxima Centrum in 2018 verhuisden de betrokken onderzoekers mee naar Utrecht.

Bosutinib: een nieuwe optie 

In de studie, waaraan 60 kinderen uit 67 ziekenhuizen in Europa en de VS deelnamen, bleek bosutinib vergelijkbaar effectief als andere TKI's. Daarbij kwamen spier- en botpijn veel minder voor dan bij andere medicijnen. Wel kwam vaker misselijkheid of diarree voor. De vergelijkbare effectiviteit is belangrijk, omdat zo een medicijn kan worden gekozen waarmee het kind zelf de minste bijwerkingen ervaart. De medicatie moet namelijk vaak jaren worden ingenomen.

Kinderen met CML die onder behandeling zijn in het Prinses Máxima Centrum en andere Europese ziekenhuizen hebben, wanneer de verzekeraar dit vergoed, meteen bij diagnose toegang tot bosutinib als behandeling. De goedkeuring van bosutinib biedt een nieuwe behandelmogelijkheid voor kinderen met CML, met mogelijk minder impact op hun groei en ontwikkeling. Dat laatste is nog onderdeel van vervolgonderzoek, omdat daar langdurige follow-up voor nodig is. 

Prof. dr. Michel Zwaan is kinderoncoloog, onderzoeksgroepsleider en geeft mede leiding aan het Trial- en Datacentrum dat het onderzoek coördineerde: ‘De goedkeuring van bosutinib door de EMA is een belangrijke stap vooruit in de zorg voor kinderen met deze zeldzame vorm van kanker. Als kinderoncoloog ben ik blij dat we nu een extra behandeloptie hebben die mogelijk beter aansluit bij de behoeften van kinderen, met hopelijk minder bijwerkingen.’

Samenwerking en inzet leiden tot goedkeuring

De goedkeuring van bosutinib door de EMA is het resultaat van intensieve samenwerking tussen het Prinses Máxima Centrum en Erasmus MC. ‘Het is heel bijzonder dat een academische klinische studie – dus niet geleid door een farmaceutisch bedrijf– nu heeft geleid tot goedkeuring van een medicijn voor kinderen met kanker door de EMA,’ zegt Zwaan. ‘Het komt namelijk niet vaak voor dat academische partijen dit type studie coördineren.’ 

Een betrokken team in het Trial- en Datacentrum in het Máxima heeft de studie opgezet en gecoördineerd: van indiening van het studieprotocol in alle landen en inclusie van kinderen, tot medisch advies tijdens de therapie en dataverzameling. Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met de Children’s Oncology Group in de Verenigde Staten en is gefinancierd door farmaceut Pfizer.

De resultaten van de fase 1 klinische studie naar de veiligheid en dosering van bosutinib zijn gepubliceerd in het vakblad Journal of Clinical Oncology.

Wil je de wetenschappelijke publicatie lezen? Kijk dan hier: Brivio E, et al. Bosutinib in Resistant and Intolerant Pediatric Patients With Chronic Phase Chronic Myeloid Leukemia: Results From the Phase I Part of Study ITCC054/COG AAML1921. J Clin Oncol. 2024 Mar 1;42(7):821-831.