FIURTT-Studie (Niertumoren)

Open voor deelname / Resultaten gepubliceerd

Wie kan meedoen

• Kinderen en jongeren met een nieuw gediagnosticeerde, niet uitgezaaide niertumor

• Leeftijd: van 0,5 tot 18 jaar

Doel

Het doel van dit onderzoek is om te onderzoeken of kortdurend vasten voor een operatie van de niertumor ervoor zorgt dat een kind na deze operatie sneller en beter herstelt. Een vastendieet zou er ook voor kunnen zorgen dat er minder schade is in de nier die behouden blijft. Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek willen we het vervolgens toepassen in de dagelijkse zorg.

Achtergrond

Verschillende onderzoeken hebben laten zien dat dieren langer leven als er minder calorieën in hun voeding zitten dan normaal. Dit komt gedeeltelijk doordat het lichaam in die situatie zelf een betere weerstand opbouwt, een “beschermstand” tegen oxidatieve stress. Oxidatieve stress is een soort schade die ontstaat in situaties die schadelijk zijn voor het lichaam, zoals bij overmatige warmte, UV-licht en roken. Oxidatieve stress ontstaat ook tijdens een operatie en kan een nadelige invloed hebben op het herstel na de operatie.

Een dieet of vasten voor de operatie werd goed verdragen door mensen die een van hun nieren afstonden, en door mensen die een maagverkleining ondergingen, bleek uit eerder onderzoek. Er was geen hoger risico op complicaties na de operatie. Ook verliep het (nierfunctie-)herstel beter bij zowel de donor als de ontvanger van de nier. Nu willen we onderzoeken of vasten voor de operatie ook een gunstig effect heeft bij kinderen die worden geopereerd aan een niertumor.

Normaal moet een kind ook nuchter zijn voor een operatie, maar vasten houdt in dat een kind langer (een aantal uur) voor zijn/haar operatie niet mag eten. Hoeveel uren hangt af van de leeftijd. We willen onderzoeken of het lichaam zichzelf in de “beschermstand” zet als een kind een korte periode niet eet. Deze “beschermstand” zorgt er mogelijk voor dat een kind beter tegen de lichamelijke stress (oftewel schade) van de operatie kan. Het vastendieet zou er zodoende voor kunnen zorgen dat een kind sneller herstelt na de operatie en dat er minder schade is in de nier die het kind blijft houden.

Bekijk ook dit interview voor meer uitleg over dit onderzoek.

Voor vragen over deelname kun je je wenden tot je behandelend arts/de behandelend arts van je kind.

Datum laatste controle

1 februari 2022

De bovenstaande informatie is alleen bedoeld als korte samenvatting en geeft mogelijk niet de meest actuele informatie weer. Voor de volledige details en actuele status van een protocol kunnen artsen rechtstreeks contact opnemen met het Prinses Máxima Centrum.

Samenvatting

Helpt vasten voor beter herstel na een nieroperatie?

Kan een kortdurend vastendieet vóór de operatie het herstel van kinderen met niertumoren verbeteren? Promovendus Chris Oudmaijer onderzocht deze vraag in de FIURTT-studie binnen het Prinses Máxima Centrum. Zijn bevindingen lijken veelbelovend, maar benadrukken ook de noodzaak voor verder onderzoek.

Chris Oudmaijer, promovendus in de Hoeijmakers-groep, richtte zijn onderzoek op de effecten van kortdurend vasten voorafgaand aan operaties. Hij bestudeerde of zo’n dieet het lichaam in een 'beschermstand' kan zetten, waardoor het beter bestand is tegen de stress van een operatie. Als het blijkt te werken, kan vasten zorgen voor een minder zware operatie voor kinderen met een niertumor, en minder kans op problemen door de operatie.

Veilig en effectief

‘Door kortdurend minder te eten, gaan de cellen in je lichaam bewuster met energie om,’ legt Chris uit. ‘Hierdoor is het lichaam minder kwetsbaar voor schade van buitenaf, zoals een operatie en de narcose die daarbij hoort. Dat is de theorie, en in mijn promotieonderzoek heb ik inderdaad veel aanwijzingen gevonden dat een kortdurend dieet de behandeling kan verbeteren. We weten nu dus dat het veilig en effectief is. Maar de hamvraag is of kinderen er ook daadwerkelijk baat bij hebben. Om dit te kunnen bewijzen moeten we een grotere groep kinderen onderzoeken. De plannen voor dit vervolgonderzoek worden nu gemaakt.’

Eerlijk, weerbaar en kwetsbaar tegelijkertijd

Naast kinderen met een niertumor bestudeerde Chris in het Erasmus MC en UMC Groningen ook het effect van een dieet bij volwassenen met een goedaardige levertumor, en volwassenen die een nier doneerden voor transplantatie. Het onderzoek met de kinderen in het Máxima was een mooie en leerzame toevoeging, vertelt hij. ‘Kinderen zijn eerlijk, weerbaar, en kwetsbaar tegelijkertijd,’ ervaarde Chris. ‘Zodra kinderen zich na de operatie goed voelen gaan ze uit bed en spelen. Daar heb ik bewondering voor, net als voor de bereidheid van ouders en kinderen om mee te doen aan onderzoek. Vasten voor de operatie vraagt iets extra’s van de gezinnen, we hebben daarom goed samen nagedacht over de praktische kant. Door bijvoorbeeld de operatie vroeg in de ochtend te plannen, viel een groot deel van het vasten in de nacht.’

Meer informatie

Chris Oudmaijer verdedigde zijn proefschrift op woensdag 9 april 2025 aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.