MFBG PET-CT / PS22PET

Open voor deelname

Wie kan meedoen

• Kinderen en jongvolwassenen met (een verdenking op of bewezen) neuroblastoom die verwezen zijn voor een MIBG-scan

• Leeftijd: 0-30 jaar

Doel

Het doel van dit onderzoek is om de MFBG-scan te vergelijken met de huidige standaard, de MIBG-scan bij kinderen en jongvolwassenen met een neuroblastoom. We willen kijken of deze methode net zo goed is in het opsporen van de ziekte.

Achtergrond

Kinderen met een neuroblastoom krijgen vaak meerdere MIBG-scans op verschillende momenten tijdens de behandeling. Daarmee wordt de uitgebreidheid van de ziekte en respons op de behandeling in beeld gebracht. Voor deze MIBG-scan krijgen de kinderen een licht radioactieve stof ingespoten, met de naam meta-iodobenzylguanidine (MIBG). MIBG wordt vervolgens opgenomen door de tumorcellen. Na 24 uur wordt de uitgezonden straling in beeld gebracht met behulp van een SPECT-scanner.

Sinds kort is er een nieuwe scan-techniek beschikbaar, de MFBG PET-CT-scan, met belangrijke voordelen ten opzichte van de MIBG-scan. De stof meta-fluorobenzylguanidine (MFBG) lijkt erg op MIBG, alleen is het radioactief jodium vervangen door radioactief fluor.

In een kleinschalig onderzoek zijn 20 MFBG PET-CT-scans gemaakt bij kinderen met een neuroblastoom. De resultaten waren veelbelovend. De MFBG PET-CT-scan was veilig en minder belastend voor de kinderen. De kinderen hoefden geen medicijnen in te nemen om de schildklier te beschermen. De injectie en de scan gebeurden op dezelfde dag, in plaats van op twee dagen. De scantijd was veel korter (10 minuten in plaats van 90 minuten), waardoor vaak geen narcose nodig was. Door de veel scherpere beelden liet de MFBG PET-CT-scan vrijwel alle (en vaak ook meer) ziektelokalisaties zien die op de MIBG-scans zichtbaar waren.

Voordat deze techniek gebruikt kan worden in de kliniek, is meer onderzoek nodig. In dit onderzoek zal de MFBG PET-CT-scan vergeleken worden met de MIBG-scan in een grotere groep kinderen. Zo hopen we te kunnen bewijzen dat de MFBG PET-CT-scan inderdaad net zo goed is als de MIBG-scan voor het opsporen van ziekte.

Op dit moment worden bevindingen op de MIBG-scan gebruikt voor het nemen van klinische beslissingen. Als op de MFBG PET-CT-scan inderdaad op meer plaatsen neuroblastoom wordt gevonden, kan dat gevolgen hebben voor de patiënt. Bijvoorbeeld voor het bepalen van het ziektestadium of de behandeling. Daarom willen we ook mogelijke veranderingen in de behandeling en de voorspellende waarde van de MFBG PET-CT-scan bestuderen.

Kinderen die meedoen aan dit onderzoek zullen binnen twee weken van de MIBG-scan een MFBG PET-CT-scan ondergaan. Dit betekent een extra afspraak van ongeveer twee uur, meestal op dezelfde dag van de MIBG-inspuiting of MIBG-scan. Voor de MFBG PET-CT-scan krijgen de kinderen een extra inspuiting van MFBG via een bloedvat. Na ongeveer 60 minuten wachttijd wordt een PET-CT-scan gemaakt van 10 minuten. Patiënten die toestemming geven voor het maken van een dynamische PET-CT-scan zullen meteen na de injectie (zonder wachttijd) een 70-minuten scan ondergaan. De stralingsdosis van een MFBG PET-CT-scan is vergelijkbaar met die van een MIBG-scan en wordt verwaarloosbaar geacht. Na de eerste MFBG PET-CT-scan mogen de kinderen nog twee keer een MFBG PET-CT-scan ondergaan.

Voor vragen over deelname kun je je wenden tot je behandelend arts/de behandelend arts van je kind.

Datum laatste controle

23 maart 2026

De bovenstaande informatie is alleen bedoeld als korte samenvatting en geeft mogelijk niet de meest actuele informatie weer. Voor de volledige details en actuele status van een protocol kunnen artsen rechtstreeks contact opnemen met het Prinses Máxima Centrum.

Samenvatting

Betere en snellere zichtbaarheid neuroblastoom

Neuroblastoomtumoren worden nauwkeuriger en sneller zichtbaar op scans dankzij een kleine aanpassing in het radioactieve middel dat hiervoor wordt gebruikt. De onderzochte mFBG PET-scan duurt tien minuten in plaats van de anderhalf uur die de huidige mIBG-scan duurt. Dit blijkt uit een eerste klinische studie. Veertien kinderen die in het Prinses Máxima Centrum zijn behandeld voor neuroblastoom namen hieraan deel. Een internationale vervolgstudie is inmiddels gestart.

Neuroblastoom is een tumor van het sympathische zenuwstelsel die voornamelijk bij jonge kinderen voorkomt. Jaarlijks krijgen 25 kinderen in Nederland deze diagnose. Om voor ieder kind het best passende behandelplan te bepalen, wordt eerst met een scan vastgesteld hoe groot de tumor is en of er uitzaaiingen in het lichaam zijn. Ook worden tijdens de gehele behandeling meerdere scans gemaakt om het effect van de behandeling te zien.

Om de tumoren op de scans zichtbaar te maken wordt een stofje gebruikt, mIBG, waar een radioactief jodium-123 label aan gekoppeld is. Het radioactieve jodium straalt gammastraling uit wat vervolgens door een speciaal soort CT-scanner, de SPECT-CT-scanner, wordt opgepikt en omgezet in beeld.

Sneller en vriendelijker

Atia Samim is als arts-onderzoeker betrokken bij dit onderzoek als onderdeel van haar promotie. Ze voerde het onderzoek uit samen met dr. Bart de Keizer, hoofdonderzoeker en nucleair geneeskundige in het Máxima en UMC Utrecht, en dr. Lieve Tytgat, kinderoncoloog en onderzoekgroepsleider in het Máxima. Samim vertelt waarom dit onderzoek belangrijk is: ‘Negen van de tien kinderen bij wie neuroblastoom wordt vastgesteld, is jonger dan vijf jaar. Doordat de kinderen voor de huidige scan 1,5 uur moeten stilliggen, gaan zij hiervoor onder narcose. Dit is voor veel van deze jonge kinderen niet prettig. Daarnaast is het jodium-123 gelabeld mIBG dat nu gebruikt wordt mogelijk schadelijk voor de schildklier. Daarom moeten kinderen medicijnen gebruiken om schade te voorkomen.’

Als eerste in Europa heeft Samim, mede dankzij de steun van KiKa, kunnen onderzoeken of de alternatieve mFBG-scan ook toepasbaar is bij kinderen.

Scheikunde met radioactiviteit

Om de mFBG-scan toepasbaar te maken voor de kinderen die aan de studie deelnamen, werkt Samim samen met dr. Alex Poot. Hij is radiochemicus en werkt voor zowel het Máxima als UMC Utrecht. ‘Door het jodium-atoom, de I in mIBG, te vervangen door een fluor-18 atoom, krijg je mFBG. Dit hebben we met behulp van verschillende scheikundige processen gedaan. mFBG zendt een ander soort straling uit. Deze zogenaamde positronstraling kunnen we zichtbaar maken met een PET-scanner. Die maakt scherpere beelden dan de SPECT-scanner die we met mIBG gebruiken.’

Alle kinderen die meededen aan de studie kregen beide scans. Dankzij de hogere scanresolutie van de mFBG PET-scan werden de tumoren scherper op beeld zichtbaar. Bij de mFBG PET-scan vonden de onderzoekers ook vaker uitzaaiingen die op de mIBG-scan niet zichtbaar waren.

Hoe verder?

Hoofdonderzoeker De Keizer: ‘Het doel van deze eerste studie was om na te gaan of het gebruik van fluor-18 mFBG veilig en praktisch toepasbaar is voor kinderen. De resultaten van deze eerste studie zijn veelbelovend, maar om dit in de praktijk te kunnen brengen, is internationaal vervolgonderzoek bij een grotere groep kinderen nodig. Hiervoor hebben we wederom financiering vanuit KiKa ontvangen. De vervolgstudie vanuit een Europees samenwerkingsverband is inmiddels gestart.’

Dit onderzoek maakt deel uit van de Theranostics Research Group, een samenwerking tussen het Máxima en UMC Utrecht.

Wil je de wetenschappelijke publicatie lezen? Kijk dan hier: Samim A, et al. [18F]mFBG PET-CT for detection and localisation of neuroblastoma: a prospective pilot study. Eur J Nucl Med Mol Imaging. 2023 Mar;50(4):1146-1157.