Van Heesch groep
Begrijpen en aanpakken van het 'dark proteome' bij kinderkanker.
Eiwitten zijn moleculaire apparaten die van belang zijn voor het functioneren van alle levende cellen, maar weten we wel welke eiwitten er allemaal geproduceerd worden in een tumor? In de van Heesch groep onderzoeken we de rol van een nieuwe groep kleine eiwitten, ook wel “micro-eiwitten” genoemd, in kinderkanker. We onderzoeken de functie van deze eiwitten en benutten hun soms hoge tumorspecificiteit voor immunotherapeutische toepassingen. Ons lab combineert experimentele en computationele strategieën en opereert op het snijvlak van fundamenteel en klinisch onderzoek.
Contact
Sebastiaan van Heesch
Identificatie en karakterisering van nieuwe micro-eiwitten
Met behulp van geavanceerde genomics- en proteomics-technologieën hebben we onlangs duizenden vermoedelijke microproteïnen (micro-eiwitten) ontdekt die worden vertaald door ribosomen van verondersteld niet-coderend RNA in menselijke weefsels (van Heesch et al., Cell 2019, Mudge et al., Nature Biotechnology 2022, Sandmann et al., Molecular Cell 2023). Omdat geen van deze eiwitten bekend was, zouden deze bevindingen kunnen betekenen dat het menselijk proteoom veel complexer is dan verwacht. Ze creëren ook een schat aan potentiële nieuwe eiwitfuncties om te onderzoeken.
Vanwege hun kleine omvang kunnen microproteïnen krachtige invloeden hebben op allerlei cellulaire processen en pathways die belangrijk zijn voor kanker (Hofman et al., Molecular Cell 2024). Echter, voor de meeste microproteïnen is hun precieze functie en gedrag in kankercellen niet bekend. De Van Heesch Groep streeft ernaar microproteïnen te identificeren en karakteriseren, waarbij we ons specifiek inzetten om microeiwitten in kaart te brengen met belangrijke rollen in pediatrische kanker. Tegen die microeiwitten proberen we therapeutische strategieën te bedenken.
Belangrijk voor de detectie van deze kleine eiwitten is de ribosoomprofileringstechnologie (of Ribo-seq), die ons helpt de (delen van) RNA-moleculen te visualiseren die in een kankercel worden gebruikt voor eiwitsynthese. In ons laboratorium passen we geavanceerde genomics-, transcriptomics-, translatomics- en proteomics-technologieën toe, die we combineren met gerichte knockout- en knockin-methoden (CRISPR/Cas9), subcellulaire lokalisatie en interactoomanalyses om volledig inzicht te krijgen in het werkingsmechanisme van elk microproteïne. Een groot deel van ons werk is een combinatie tussen bioinformatica en lab werk: geavanceerde computer analyses zijn cruciaal voor dit werk.
“Om kanker te bestrijden, stellen we een gepersonaliseerde inventaris op van alle fouten die een kankercel maakt tijdens eiwitproductie. Vervolgens zetten we deze tumor-specifieke fouten in tegen de tumor door middel van gerichte immunotherapieën.”
Sebastiaan van Heesch
Onderzoekgroepsleider
Verkenning van het tumor-specifieke translatoom voor immunotherapie
Immunotherapie heeft de behandeling van kanker bij volwassenen gerevolutioneerd, maar de toepassing ervan bij kinderkanker is nog steeds zeer beperkt. Als onderdeel van de bredere strategie van het Prinses Máxima Centrum om immuuntherapie-opties te ontwikkelen voor pediatrische kankerpatiënten, streeft de Van Heesch Groep ernaar pediatrische tumor-specifieke antigenen te identificeren die vervolgens kunnen worden aangevallen met immunotherapie.
Om de beste doelwitten te vinden, maken we gebruik van een gecombineerde strategie om het genoom (DNA), transcriptoom (RNA) en translatoom (eiwitproductie) af te lezen uit zowel tumorweefsel alsook patiëntafgeleide celculturen, inclusief organoïden. Het doel is het in kaart brengen van zowel patiënt-specifieke alsook gedeelde tumor-specifieke antigenen te vinden, deze vervolgens te detecteren met HLA-I-immunopeptidomics en vervolgens cellulaire therapieën en vaccins tegen hen te ontwerpen.
Beurzen en publicaties
Kom bij ons werken
Om elk kind van kanker te kunnen genezen, hebben we de beste zorgverleners en wetenschappers nodig. Daarom trekken wij getalenteerde werknemers aan die op hoog niveau presteren in een werkomgeving waarin iedereen continue op verbetering gericht is. Herken jij jezelf in onze kernwaarden 'grensverleggend' en 'gepassioneerd'? Ontdek welke mogelijkheden we hebben voor een baan in de research.
Ontdek de mogelijkheden