Transformatie van promovendi in een kinderoncologisch netwerk – Máxima Butterfly
Het Máxima Butterfly-programma draagt bij aan de missie van het Máxima door 28 internationale promovendi op te leiden binnen vijf onderzoeksgebieden – van fundamenteel onderzoek tot klinische studies. Zo bouwt het programma aan een nieuwe generatie experts in de kinderoncologie en aan internationale samenwerkingen om de uitkomsten voor kinderen met kanker te verbeteren. Het Prinses Máxima Centrum coördineert en host het Butterfly programma.
Doel van het project
Het Máxima Butterfly-programma leidt de volgende generatie wetenschappers in de kinderoncologie op. Het onderzoek loopt uiteen van fundamentele tumorbiologie tot translationeel onderzoek en klinische studies, met als doel de behandeluitkomsten en kwaliteit van leven van kinderen met kanker te verbeteren.
Bijdrage aan de missie van het Máxima
De eerste wetenschappelijke publicaties richten zich al op urgente klinische vraagstukken, zoals betere beeldvorming van solide tumoren en het verminderen van langetermijnbijwerkingen van behandelingen. Daarmee onderstrepen zij de behoefte aan gerichtere en minder belastende behandelingen voor kinderen met kanker.
Rol van het Máxima
Het Prinses Máxima Centrum coördineert en huisvest het Butterfly-programma. Promovendi zijn ondergebracht bij de Universiteit Utrecht en krijgen toegang tot de gespecialiseerde zorg- en onderzoeksinfrastructuur van het Máxima.
Unieke aspecten
De kracht van het programma ligt in de opleiding, de impact op internationale, intersectorale en interdisciplinaire mobiliteit en de brede samenwerking tussen verschillende onderzoeksgebieden. Studenten werken binnen vijf onderzoekslijnen: hersentumoren, solide tumoren, bloedkankers, nieuwe technologieën en kwaliteit van leven. Naast wetenschappelijke training ontwikkelen zij ook overdraagbare vaardigheden, zoals ondernemerschap en kennisdeling.
Een onderscheidend onderdeel van het programma is de opzet met stages. Alle 28 internationale promovendi volgen twee stages bij academische en niet-academische partnerorganisaties, zowel nationaal als internationaal. Tot nu toe vinden deze plaats in twaalf Europese landen, de Verenigde Staten en Australië. Tijdens deze stages maken de promovendi kennis met verschillende onderzoeksomgevingen, klinische werkwijzen en perspectieven vanuit de industrie. Zo verbreden zij hun vaardigheden en bouwen zij aan een wereldwijd professioneel netwerk.
Omvang en resultaten
Het programma heeft inmiddels geleid tot verschillende wetenschappelijke doorbraken die nieuwe hoop bieden op doelgerichte en meer gepersonaliseerde behandelingen. Belangrijke innovaties zijn onder meer bijdragen aan de ontwikkeling van een geavanceerde liquid biopsy-test om mutaties in kankercellen op te sporen en te volgen, precisiediagnostiek om behandelstrategieën verder te verfijnen, gerichte immunotherapieën en methoden om bijwerkingen van behandelingen te beperken, zoals strategieën om het gehoor van kinderen tijdens chemotherapie te beschermen.
Tot nu toe heeft het programma geleid tot 17 open-accesspublicaties. Meer publicaties zijn in voorbereiding. Het onderzoek bestrijkt het volledige spectrum: van fundamentele tumorbiologie tot translationeel onderzoek en klinische studies. Zo is de waarde aangetoond van PET-gebaseerde moleculaire beeldvorming voor de beoordeling en behandeling van solide tumoren bij kinderen. Ook verscheen een overzichtsartikel over het gebruik van natriumthiosulfaat (STS) om gehoorschade te voorkomen bij kinderen die behandeld worden met cisplatine.
Ook de prestaties van de promovendi onderstrepen de impact van het programma. Zij behaalden twaalf reisbeurzen en ontvingen drie prestigieuze onderscheidingen: de Mia Neri Award voor de beste presentatie op het gebied van kankergenetica (European Society of Human Genetics, 2026), de SIOP Young Investigator Award (2025) en de eerste Jan van de Winkel Genmab Scholarship (2024).
Door de sterke betrokkenheid van stakeholders is de zichtbaarheid van het programma zowel nationaal als internationaal aanzienlijk toegenomen.
Brede impact
Naast de wetenschappelijke opbrengsten zal het programma naar verwachting ook economische waarde creëren, onder meer door nieuwe markten voor immunotherapie en kosteneffectieve diagnostiek zoals liquid biopsies. Daarnaast kan het bijdragen aan lagere zorgkosten op de lange termijn. Op maatschappelijk vlak kunnen eerdere interventies, zoals neuropsychologische screening, ontwikkelingsproblemen en de belasting voor gezinnen verminderen. Omdat het programma zich nog in een vroege fase bevindt, zal de volledige wetenschappelijke en maatschappelijke impact zich naar verwachting ook na de looptijd van het programma verder ontwikkelen.
Contact
Marcel Kool
Martina O'Flaherty
Het Butterfly-project is mogelijk dankzij het Horizon Europe/Marie Skłodowska-Curie COFUND-project nummer 101081481, het Prinses Máxima Centrum en de deelnemende onderzoeksgroepen.