Overgewicht en obesitas
Wat zijn overgewicht en obesitas?
Om goed te kunnen functioneren heeft het lichaam energie nodig. Deze energie komt uit voeding. Als je meer eet dan je lichaam nodig heeft, wordt de extra energie opgeslagen als vet. Dat is een normale reservevoorraad voor momenten waarop het lichaam meer energie nodig heeft.
Het is gezond om wat vetreserves te hebben. Maar als het lichaam te veel vet opslaat, ontstaat overgewicht of obesitas (ernstig overgewicht). Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen, zoals hartproblemen, een beroerte, suikerziekte of een verstoorde suikerstofwisseling. Je kunt zien of je een gezond gewicht hebt door online je BMI (Body Mass Index) te berekenen en je middelomtrek te meten. Een gezonde leefstijl kan helpen om overgewicht en obesitas te voorkomen.
Heb ik een verhoogde kans op overgewicht of obesitas?
Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan overgewicht of obesitas krijgen. Sommige aandoeningen en behandelingen kunnen de kans echter vergroten.
De volgende aandoening kan de kans vergroten:
Een hersentumor dichtbij of binnen de hypothalamus-hypofyse-as (HP-as).
De volgende behandelingen kunnen de kans op overgewicht of obesitas vergroten:
Bestraling op de HP-as of op een gebied waar de HP-as ligt
Operatie aan de HP-as
Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je deze aandoening en/of behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent. Overgewicht en obesitas hoeven niet altijd door de behandeling te komen — er zijn andere mogelijke oorzaken, zoals weinig bewegen, ongezond eten, hormoonproblemen, aangeboren aandoeningen of bepaalde medicijnen (zoals corticosteroïden en antidepressiva).
Wanneer heb ik overgewicht of obesitas?
Bij overgewicht of obesitas is er te veel overtollig vet in het lichaam opgeslagen. Dit verhoogt de kans op gezondheidsproblemen. Hoe groter het overgewicht, hoe ernstiger de klachten en risico’s kunnen zijn.
Mogelijke klachten zijn:
Kortademigheid
Vermoeidheid
Gewrichtspijn (vooral in knieën en rug)
Huidirritaties
Slaapproblemen (zoals slaapapneu)
Ook kunnen hormonale veranderingen optreden. Daarnaast verhoogt overgewicht of obesitas het risico op hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol en hart- en vaatziekten.
Ik heb een verhoogde kans op overgewicht of obesitas. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?
Als je een verhoogde kans hebt op overgewicht of obesitas, is het advies om:
bij elk bezoek aan de LATER-poli je lengte, gewicht en BMI te laten meten.
Wat gebeurt er als ik overgewicht of obesitas heb?
Als je overgewicht of obesitas hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je waarschijnlijk naar een specialist. Afhankelijk van de oorzaak is dat een:
Diëtist
Endocrinoloog (arts gespecialiseerd in hormonen en stofwisseling)
De specialist bespreekt de (behandel)mogelijkheden met je, zoals aanpassingen in voeding en leefstijl. Vaak is het advies om regelmatig je bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol te laten controleren. Als je overgewicht of obesitas hebt, is het belangrijk te weten welke factoren de kans op hart- en vaatproblemen vergroten. Lees daarom meer over hoge bloeddruk, verstoorde suikerstofwisseling, suikerziekte en dyslipidemie.
Wat kan ik nog meer doen?
Het kan moeilijk zijn te leven met (een verhoogde kans op) overgewicht of obesitas. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan steun geven, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging zoals VOX, onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.
Zorg goed voor jezelf. Je kunt de kans op overgewicht of obesitas verkleinen met een gezonde leefstijl. Het is vooral belangrijk om gezond en gevarieerd te eten en voldoende te bewegen. Bereken regelmatig je BMI en meet je middelomtrek. Zorg ook voor je mentale gezondheid — kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je welzijn.
Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans hebt op overgewicht of obesitas en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of je zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.
Waar vind ik meer informatie?
Op deze website staat ook informatie over:
In de PanCare PLAIN Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels. Je kunt online informatie over late gevolgen zoeken, maar bedenk dat deze soms niet up-to-date of juist is.
Disclaimer
Deze informatie is gebaseerd op de lekensamenvatting van onderstaande richtlijn, gemaakt door de PanCare Plain Information Group, en waar nodig aangepast aan de Nederlandse LATER-richtlijn. Vertrouw bij klachten of signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.