Tweede vorm van kanker: borstkanker

Wat is borstkanker (als tweede vorm van kanker)?

Deze pagina hoort bij Tweede vorm van kanker. We raden je aan die informatie eerst te lezen.

De borsten bestaan voornamelijk uit vet en klieren. Bij vrouwen produceren de klieren na een bevalling melk. Soms beginnen borstcellen zich ongecontroleerd te delen en vormen zij een kwaadaardige tumor. Dit noemen we borstkanker. Borstkanker komt niet alleen bij vrouwen voor, maar heel af en toe ook bij mannen. De kans om na kinderkanker borstkanker te krijgen is erg klein. Je kunt een aantal dingen doen om de kans op borstkanker te verkleinen, zoals een gezond gewicht houden en geen of weinig alcohol drinken.

Heb ik een verhoogde kans op borstkanker?

Een verhoogde kans op het ontwikkelen van borstkanker is er voor vrouwelijke survivors die behandeld zijn met:

• radiotherapie ≥10 Gy op een volume dat de borsten bestraalt

• bestraling van de bovenbuik die zich tot boven het middenrif kan uitstrekken, waardoor waarschijnlijk borstweefsel op jonge leeftijd wordt bestraald

• ≥200 mg/m2 doxorubicine

Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je deze bestraling hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent.

Borstkanker hoeft niet altijd door de behandeling te komen. Borstkanker komt vaak voor en meestal is de oorzaak onbekend. Wanneer in je familie vaak borstkanker of eierstokkanker op jonge leeftijd voorkomt, kan dit de kans op borstkanker vergroten.

Wat zijn de klachten en signalen van borstkanker?

Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op borstkanker. Ook al heb je deze klachten op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze herkent.

De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op borstkanker:

• Knobbeltje of anders voelend plekje

• Veranderingen in grootte of vorm van één of beide borsten

• Ingetrokken tepel

• Veranderingen aan de tepel

• Vocht uit de tepel

• Zwelling in de oksel

• Veranderingen aan de huid van de borst

• Borst die warm aanvoelt

• Borstkanker geeft meestal geen pijn

Een snelle diagnose en behandeling van borstkanker zijn erg belangrijk. Als je een van deze klachten of signalen herkent, neem dan meteen contact op met je huisarts.

Ik heb een verhoogde kans op borstkanker. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?

Voor iedere vrouw, ook vrouwen die nooit kanker hebben gehad, is het advies om zelf regelmatig de borsten te controleren. Als je veranderingen ziet of twijfelt, ga dan naar je huisarts.

Als je radiotherapie (10 Gy of meer) aan de borstkas of de bovenbuik hebt ondergaan en daardoor een verhoogd risico op borstkanker hebt, wordt geadviseerd om jaarlijks een mammografie en een MRI-scan van de borsten te laten maken (diagnostische onderzoeken waarmee de borsten in beeld kunnen worden gebracht). Het advies is om hiermee te beginnen na je 25e levensjaar of 8 jaar na afloop van de bestralingsbehandeling, afhankelijk van welke datum later valt. Ook wordt geadviseerd om met deze onderzoeken door te gaan tot ten minste de leeftijd van 60 jaar.

Zowel een mammografie als een MRI hebben voor- en nadelen, bijvoorbeeld:

Voordelen van een mammagrafie

• Mammografieën hebben een goede staat van dienst bij het opsporen van borstkanker.

• Een mammografie kan helpen om de ziekte in een vroeg stadium te ontdekken. Dit kan het gemakkelijker maken om de tumor te behandelen.

• Een mammografie is een relatief goedkoop onderzoek en wordt meestal vergoed door de meeste nationale gezondheidszorgprogramma's en zorgverzekeringen.

• Als er bij een mammografie geen knobbeltje wordt gevonden en je geen borstkanker ontwikkelt, kan een mammografie je geruststellen dat je geen borstkanker hebt.

Nadelen van een mammagrafie

• Een mammografie kan angst veroorzaken terwijl je op de testresultaten wacht.

• Je kunt pijn ervaren tijdens de mammografie door de druk op je borsten.

• Je wordt blootgesteld aan een kleine hoeveelheid straling tijdens de mammografie. Bij een vrouw die is behandeld met een matige tot hoge dosis bestraling van de borstkas voor kanker op kinderleeftijd, is de extra stralingsblootstelling van 50 mammografieën (jaarlijkse mammografie van 25 tot 74 jaar) bijvoorbeeld minder dan 1% van de totale hoeveelheid.

• Mammografieën zijn mogelijk minder nauwkeurig bij het screenen op borstkanker bij jonge vrouwen met dicht borstweefsel. Dicht borstweefsel betekent dat er minder vetweefsel en meer dicht weefsel is, waaronder melkklieren, melkgangen en ondersteunend weefsel, wat vaker voorkomt bij jongere vrouwen.

Voordelen van een MRI

• Een MRI van de borsten is nauwkeuriger bij het opsporen van een verborgen borstkanker bij jonge vrouwen met dicht borstweefsel.

Nadelen van een MRI

• Voor sommige mensen, vooral bij claustrofobie, kan het ondergaan van een MRI-scan stressvol zijn. Zorgprofessionals die de beeldvorming uitvoeren kunnen helpen bij het positioneren om het ongemak te beperken.

• Je kunt mogelijk geen MRI van de borsten laten maken als je medische hulpmiddelen of metalen materiaal in je lichaam hebt, of als je een allergie hebt voor MRI-contrastvloeistof. Veel moderne hulpmiddelen zijn echter wel MRI-compatibel.

• Het kan nodig zijn dat de MRI van de borsten op een specifiek moment in je menstruatiecyclus wordt uitgevoerd.

• Als je een slechte nierfunctie hebt, kan een MRI met gadolinium-contrastvloeistof je een risico geven op nierschade (een syndroom dat nefrogene systemische fibrose wordt genoemd).

• Een MRI-scan kan kostbaar zijn en wordt mogelijk niet vergoed door je zorgverzekering.

Wat gebeurt er als je (mogelijk) borstkanker hebt?

Als je (mogelijk) borstkanker hebt, zal je huisarts of LATER-arts je doorverwijzen naar een oncologisch team. Dit team bestaat uit:

• Borstchirurg

• Medisch oncoloog

• Radiotherapeut

Het oncologisch team zal verder onderzoek doen en indien nodig de behandelingsmogelijkheden met je bespreken.

Wat kan ik nog meer doen?

Leven met een (verhoogd risico op) borstkanker kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Contact met lotgenoten kan ook steun bieden, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging zoals VOX, onderdeel van de Nederlandse Vereniging voor Kinderkanker.

Zorg bovenal goed voor jezelf. Je kunt het risico op borstkanker verlagen met een gezonde levensstijl. Het is vooral belangrijk om een gezond gewicht te behouden en weinig of geen alcohol te drinken. Besteed ook aandacht aan je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je fysieke en mentale welzijn.

Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogd risico op borstkanker hebt en dat je de symptomen en signalen herkent. Als je vragen hebt of je zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.

Waar kan ik meer informatie vinden?

Deze LATER-website bevat ook informatie over:

• Gezonde levensstijl

• Geestelijke gezondheid

In de PanCare-samenvattingen in begrijpelijke taal vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.

Je kunt online informatie over borstkanker zoeken, maar houd er rekening mee dat deze niet altijd actueel en accuraat is.

Disclaimer

Deze informatie is gebaseerd op de samenvatting in begrijpelijke taal van de onderstaande richtlijn, opgesteld door de PanCare Plain Information Group, en is waar nodig aangepast aan de Nederlandse LATER-richtlijn. Als je symptomen en signalen ervaart, vertrouw dan niet alleen op deze informatie, maar raadpleeg je huisarts, LATER-arts of specialist.