Tweede vorm van kanker: huidkanker
Wat is huidkanker als tweede vorm van kanker?
Deze pagina hoort bij Tweede vorm van kanker. We raden je aan die informatie eerst te lezen.
De huid beschermt je tegen bacteriën, virussen en giftige stoffen en zorgt dat je kunt voelen, bijvoorbeeld warm en koud. De huid bestaat uit huidcellen, zoals basale cellen, melanocyten en plaveiselcellen. Soms beginnen huidcellen zich ongecontroleerd te delen en vormen ze een tumor. Dit noemen we huidkanker.
Vormen van huidkanker zijn:
Basaalcelcarcinoom
Plaveiselcelcarcinoom
Melanoom
Je kunt een aantal dingen doen om de kans op huidkanker te verkleinen, zoals niet te veel en te lang in de zon zijn, zeker niet midden op de dag, beschermende kleding dragen en een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (>30) gebruiken.
Heb ik een verhoogde kans op huidkanker?
Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan huidkanker krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.
De volgende behandelingen kunnen de kans op huidkanker vergroten:
Bestraling: in het bestraalde deel van het lichaam is de kans op huidkanker verhoogd
Allogene stamceltransplantatie (van een donor) met graft-versus-host-ziekte (GvHD) in de huid
Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent. Huidkanker hoeft niet altijd door de behandeling te komen. Andere oorzaken zijn onder andere (te veel) blootstelling aan de zon, een lichte huid, ouder worden en erfelijke aanleg.
Wat zijn de klachten en signalen van huidkanker?
Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op huidkanker. Ook al heb je deze klachten op dit moment niet, het is belangrijk dat je ze herkent voor het geval je ze ooit krijgt.
De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op basaalcelcarcinoom:
Een doorschijnend, glanzend bultje
Een zweertje dat niet geneest of steeds terugkomt
Een rood, schilferig plekje dat lijkt op eczeem
Een plekje met bruine of zwarte vlekken
De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op plaveiselcelcarcinoom:
Een bleekroze, ruw bultje dat vast aanvoelt, langzaam groter wordt en soms pijn doet
Een wondje dat langzaam groter wordt
De volgende klachten en signalen kunnen wijzen op een melanoom:
Een nieuwe opvallende lichtbruine, donkerbruine, zwarte of rode vlek
Een moedervlek die verandert (groeit, nieuwe kleuren krijgt, donkerder wordt, dikker wordt of van vorm verandert)
Een moedervlek die pijn doet of bloedt
Een moedervlek die anders is dan de andere moedervlekken
Een melanoom kun je herkennen aan de volgende kenmerken:
De vlek is asymmetrisch: de helften zijn niet elkaars spiegelbeeld
De vlek heeft een grillige of vage rand
De vlek heeft twee of meer kleuren
De vlek heeft een diameter groter dan 5 mm
De vlek verandert (groeit, verandert van vorm, jeukt of bloedt)
Vaak hebben deze klachten een andere oorzaak. Een snelle diagnose en behandeling van huidkanker zijn echter erg belangrijk. Neem daarom meteen contact op met je huisarts als je klachten of signalen herkent.
Ik heb een verhoogde kans op huidkanker. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?
Bij een verhoogde kans op huidkanker is het advies om:
zelf elke 6 maanden je huid te controleren op nieuwe vlekken of veranderende moedervlekken. Bij twijfel: laat de plek zien aan je huisarts of LATER-arts
ten minste om de 2 jaar bij de LATER-poli te vertellen of huidkanker vaker voorkomt in je familie
ten minste om de 2 jaar je huid te laten onderzoeken
Wat gebeurt er als ik (misschien) huidkanker heb?
Als je misschien huidkanker hebt, verwijst je huisarts of LATER-arts je naar een:
Dermatoloog (arts gespecialiseerd in de huid)
De dermatoloog doet verder onderzoek en bespreekt zo nodig de behandelmogelijkheden met je.
Wat kan ik nog meer doen?
Leven met een (verhoogde kans op) huidkanker kan moeilijk zijn. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan steun geven, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.
Zorg vooral goed voor jezelf. Je kunt de kans op huidkanker verkleinen door verstandig met de zon om te gaan: blijf niet te lang in de zon, zeker niet midden op de dag, draag beschermende kleding en gebruik zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (>30). Zorg ook voor je mentale gezondheid. Kleine veranderingen kunnen al een positieve invloed hebben op je lichamelijke en mentale welzijn.
Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans op huidkanker hebt en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.
Waar vind ik meer informatie?
Op deze LATER-website staat ook informatie over:
Gezonde leefstijl
Mentale gezondheid
Tweede vorm van kanker
In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.
Je kunt online informatie over huidkanker zoeken, maar bedenk dat deze niet altijd up-to-date en juist is.
Disclaimer
Deze informatie is gebaseerd op de lekensamenvatting van onderstaande richtlijn, gemaakt door de PanCare Plain Information Group, en is waar nodig aangepast aan de Nederlandse LATER-richtlijn. Vertrouw bij klachten en signalen niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.