Dias groep onderzoekt overactivatie als nieuwe behandelstrategie
4 juni 2026
Dr. Matheus dos Santos Dias is gestart als onderzoeksgroepsleider in het Prinses Máxima Centrum. Met zijn team onderzoekt hij een vernieuwend idee. In plaats van signalen in kankercellen te remmen, proberen zij deze signalen juist verder te stimuleren om de cellen te overbelasten en te doden. Deze aanpak kan op termijn leiden tot effectieve en mogelijk minder belastende behandelingen voor kinderen met kanker.
Matheus dos Santos Dias' onderzoek is een nieuwe onderzoeksroute binnen het Máxima. Hij richt zich op het bewust overstimuleren van groeisignalen in kankercellen, zodat die zichzelf overbelasten en uiteindelijk afsterven. Gezonde cellen hebben mechanismen om overmatige signalen op te vangen, terwijl kankercellen veel van die controle zijn kwijtgeraakt.
‘Kankercellen zijn afhankelijk van afwijkende groeisignalen en controlesystemen die niet werken zoals ze zouden moeten,’ vertelt Dias. ‘Door deze signalen zo sterk te stimuleren dat ze de kankercel juist tegenwerken, maken we van een voordeel een zwakte. Dat opent nieuwe mogelijkheden voor behandelingen die zich specifieker richten op kankercellen.’
Dias onderzocht dit principe eerder bij Ewing-sarcoom, een vorm van kinderkanker. In het Máxima werkt hij hier verder aan dankzij financiering van Stichting Kinderen Kankervrij (KiKa). Daarnaast wil hij deze aanpak toepassen op andere vormen van sarcomen en moeilijk te behandelen vormen van kinderkanker, samen met verschillende onderzoeksgroepen.
‘Ik hoop dat we deze fundamenteel andere aanpak in de toekomst kunnen doorontwikkelen naar nieuwe behandelingen, vooral voor kinderen. Zij hebben nog een heel leven voor zich. Daarom is het belangrijk om behandelingen te ontwikkelen die niet alleen effectief zijn, maar ook bijdragen aan een goede kwaliteit van leven tijdens en na de behandeling.’
Prof. dr. René Medema, wetenschappelijk directeur van het Prinses Máxima Centrum, vertelt: ‘Met zijn vernieuwende onderzoek voegen we een nieuwe specifiek op kankercellen gerichte benadering toe aan onze onderzoekslijnen. Ook verwelkomen we een creatieve, out-of-the-box denkende onderzoeksgroepsleider. Ik ben dan ook erg blij Matheus dos Santos Dias in onze research community te verwelkomen.’
Eerder werkte Dos Santos Dias in de onderzoeksgroep van prof. dr. René Bernards in het Nederlands Kanker Instituut (NKI). Hij studeerde en promoveerde aan de Universiteit van São Paulo in Brazilië.
Therapeutic OVERactivation of oncogenic signaling
Waar de meeste therapieën oncogene signaleringsroutes remmen, richt Dias’ groep zich op een fundamenteel andere benadering van kankerbehandeling: het activeren van deze signalen. Deze aanpak heet Therapeutic OVERactivation of oncogenic signaling (TOVER). Het uitgangspunt is dat kankercellen sterk afhankelijk zijn van verhoogde groeisignalen om te overleven, maar daardoor ook continu onder stress staan. Door deze signalering verder op te voeren, kan die balans doorslaan en verliezen tumorcellen hun overlevingsvermogen.
De onderzoeksgroep richt zich op het identificeren van aangrijpingspunten in de cel om TOVER mogelijk te maken, bijvoorbeeld door signaleringsroutes direct te activeren of remmende controlemechanismen uit te schakelen. Ook onderzoekt het team hoe deze strategie gecombineerd kan worden met behandelingen die inspelen op stressresponsmechanismen in tumorcellen.
Samen met onderzoeksgroepen binnen het Máxima richt Dias zich op verschillende vormen van sarcomen en moeilijk te behandelen vormen van kinderkanker. Daarbij maakt hij gebruik van de expertise en mogelijkheden van de researchfaciliteiten binnen het Máxima.
Dias: ‘Ik heb er altijd van gedroomd om met mijn onderzoek impact te maken op het leven van mensen. Ik denk dat deze andere aanpak heel relevant kan zijn voor de kinderoncologie. Omdat gezonde cellen hun interne controlesystemen behouden en overmatige signalering beter opvangen. Dat biedt mogelijk kansen voor effectievere behandelingen met minder schade aan gezond weefsel en minder nadelige gevolgen op de lange termijn. En dat is zo belangrijk voor de kinderen die in het Máxima worden behandeld.’